Dedicated to Nepal and the Nepalis

देवेन्द्र गौतम वसन्तपुर दरबार क्षेत्र घुम्न/मेला भर्न जानुभएको छ भने कुमारी घरको छेवैबाट (पश्चिमतर्फ) भाग्यरेखासदृश मसिनो एउटा बाटोमा पनि आफ्ना पाइलाका डोबहरू छाड्ने कष्ट गर्नुभएको छ कि? गर्नुभएको छ भने आशा गरौँ, त्यस पुरातात्त्विक महत्वको क्षेत्रमा २-४ पैसा खर्च गरेर यहाँहरूले पनि नेपालको ‘भर्भराउँदो‘ पर्यटन उद्योगमा गच्छे अनुसारको योगदान गर्नुभएकै होला। ‘आफू त महादेव उत्ताना पर, कल्लाई दिनन वर’ को अवस्था छ भने भो कुरा नगरम् । जति नमस्ते खाए पनि अघाउन्नन् सत्ता र शक्तिमा रहेकाहरू । आखिर नमस्ते खाएर कसलाई पुगेको छ र?  जे होस्, त्यस बाटाको छेवैमा पत्रिका पसल, चिया पसल आदि छन्, छेवैमा दशैँका बेला दशावतार नृत्य मंचन गरिने एउटा डबली पनि छ । त्यही मन्दिरको पश्चिम दिशामा घुँडा धसेको, हात जोडेको, गुल्मीतिरको लवजमा भख्खरै बोल्लाजस्तो एउटा पखेटायुक्त ढुङ्गाको मूर्ति देख्न सक्नुहुन्छ । तेलकासा खेल्ने उमेरदेखि नै अकिञ्चनले पनि उक्त मूर्ति एकदम मूर्तिवत भइ कसैलाई पर्खिरहेको देखेको छ। यस्ता कति पुस्ताहरूले उक्त मूर्तिलाई सोही अवस्थामा देखेका होलान्।  ती दिव्य, बोलूँबोलूँ लाग्ने प्राणी वै...

देवेन्द्र गौतम केही दिनदेखि लेख्नलाई विषय नै प्राप्त भइरहेको थिएन। उल्लिखित पंक्ति पढिसकेपछि सचेत पाठकहरूले व्यंग्यास्त्रहरू प्रहार गर्न थालिहाल्नुभएन भने कसरी भनूँ उहाँहरूलाई सचेत पाठकगण भनेर? हृदयदेखि नै स्वागत गर्दछु व्यंग्यवाणहरू। ह्वट डजन्ट किल यु मेकस यु स्ट्रंगः, यसै भन्छन् फ्रेडरिक नित्से। तर व्यवहारमा यस उक्तिको प्रयोग ज्यादै विचार पुर्याएर गर्नुपर्छ है पाठकवृन्द। अमेरिका र इजरेल मिलेर इरानमाथि आक्रमण गरिरहेका छन्, सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह खमेनेइ र रिवोल्युसनरी गार्डस्को उच्च नेतृत्व ‘खेत’ भइसक्यो, एक अमेरिकी आक्रमणमा करिब १८० बालिकाहरूको ज्यान गयो भनिँदैछ, तेल तथा ग्यास उत्पादन संरचनाहरू दिनदिनै ध्वस्त गरिँदै छन्, इरानमा विस्थापितहरूको संख्या बढ्दो छ, मानवीय संकट चुलिँदो छ। यता इरानले पनि स्ट्रेट अभ हर्मुज करिबकरिब बन्द गरिदिएको छ, इजरेल र अमेरिकी सैन्य आधारशिविरहरू रहेका बहरेन, कतर, सउदी अरेयिबा, ओमन र संयुक्त अरब इमिरेट्समा आक्रमण गरिरहेकै छ। यस युद्धका कारण खाडी क्षेत्रमा कार्यरत करिब १७ लाख नेपाली श्रमिकहरूमाथि असुरक्षाको बादल मडारिएको छ, युद्ध लम्बिँदै गयो भने कसरी तिनक...

Scene 1 At the Tankeshwar Bridge, Teku, in the sunny afternoon of March 22, 2026, a labourer clad in tatters—an ancient-looking waistcoat, a shirt not much different, a proud Nepali cap and pants—is fast asleep, resting his body on a support pillar of the bridge, holding  namlo  (a forehead band used for carrying loads) in his hand as vehicles of all sorts pass closely by, almost touching his feet. An accidental slip and the man would have a very slim chance of surviving the traffic that would, most probably, have no patience even for Yamraj, the death god, if he were to land in this sacred land from his necropolis by handing over his duties to his deputy, Chitragupta, for an hour or so.     Just metres away, one of the most visible signs of the Nepali state is having a hard time ensuring a smooth movement on the road. The lone police officer whistles, gestures with his hands, shouts when necessary and literally wades through the choc-a-bloc section to ensure a ...